01.03.2024.
HomeNovostiDačićev i Vučićev lov na glasače u RS-u

Dačićev i Vučićev lov na glasače u RS-u

Četiri dana uoči vanrednih parlamentarnih izbora u Srbiji, u Bosni i Hercegovini primjetna su dva lika na predizbornim bilbordima.

Na jednom se potencijalnim biračima sloganom obraća predsjednik Srbije, Aleksandar Vučić, a na drugom ministar spoljnih poslova, Ivica Dačić.

Bilbordi sa likom Vučića, i sloganom “Srbija ne sme da stane”, odnosno Dačića, praćeni riječima “Premijer Srbije”, mogu se naći, između ostalog, u Banjaluci, Doboju, Srebrenici.

Vučić se, sem na bilbordima, reklamira i na sajtu entitetskog javnog emitera, Radio televizije Republike Srpske (RTRS).

Lista Aleksandra Vučića, "Srbija ne sme da stane!" se reklamira i na sajtu RTRS (screenshot snimljen 5. decembra 2023).
Lista Aleksandra Vučića, “Srbija ne sme da stane!” se reklamira i na sajtu RTRS (screenshot snimljen 5. decembra 2023).

Iz Regulatorne agencije za komunikacije BiH pojašnjavaju za RSE da se plaćeno političko oglašavanje u BiH reguliše Izbornim zakonom, te da on ne tretira oglašavanje za izbore u susjednim zemljama.

Inače, u Bosni i Hercegovini je, prema podacima Centra za slobodne izbore i demokratiju (CeSID), za glasanje na izborima u Srbiji, prijavljeno nešto više od 11 hiljada birača, otprilike kao u vojvođanskom gradiću, Bačkom Petrovcu.

Prošle godine, na parlamentarnim izborima u Srbiji na teritoriji BiH je glasalo oko 10 hiljada ljudi – nešto više od osam hiljada za Vučićevu listu, a za Dačićevu manje od hiljadu.

Ako je vjerovati izjavama stranačkih lidera u RS, Milorad Dodik, entitetski predsjednik najavljuje svoju podršku Vučiću, iako, kako je nedavno izjavio, njega Vučić na posljednjih izborima nije podržao.

Sa druge strane, i Dačić ima zvaničnu podršku nekolicine Dodikovih koalicionih partnera.

Skup “patriotsko-ekološke organizacije” u Višegradu

Radio Slobodna Evropa (RSE) je evidentirala skup “Sve za Srbiju, Republiku Srpsku ni za šta” koji je 4. decembra održan u Višegradu, na krajnjem istoku BiH.

Skup je organizovalo udruženje “Naša Drina”, koje na svom sajtu navodi da se radi o “patriotsko-ekološkoj organizaciji”, a čiji je predsjednik Igor Braunović, poslanik SPS-a u parlamentu Srbije i v.d. direktora Javnog preduzeća Srbija Šume od 2017. godine.

Iz višegradskog Doma kulture, Braunović je poručio okupljenima, između ostalog, da “Drina nikada neće razdvajati braću”, te da je važno “jedinstvo srpskog naroda u vrijeme orkestriranih napada na institucije RS”.

Na skupu je bio prisutan i SNSD-ov gradonačelnik, Mladen Đurević.

Na Instagram nalogu “Naše Drine“, može se vidjeti da se njihove aktivnosti od početka predizborne kampanje u Srbiji prepliću sa kampanjom za reizbor Braunovića kao poslanika.

Braunović i njegovo udruženje su tokom oktobra u Beogradu podigli spomenik i otvorili muzej Draži Mihailoviću, dok u junu učestvovali u transportu kipa bivšeg predsjednika SR Jugoslavije, Slobodana Miloševića, u Moskvu.

Koga podržavaju stranke u RS?

Milorad Dodik, predsjednik SNSD-a, u intervjuu za beogradski nedjeljnik NIN 29. novembra je izjavio da je “u interesu RS” da Vučić pobijedi na izborima u Srbiji, i da će glasati za njegovu stranku – uprkos tome što on nije dobio Vučićevu podršku.

“Tačno je da on mene nije podržao, čak su i neki ljudi na nižim funkcijama u SNS-u pokušali ovdje [u RS] da utiču na rezultat izbora”, rekao je on.

Na opasku da su oni otvoreno podržavali njegovu protivkandidatkinju na izborima za predsjednika RS, Jelenu Trivić, Dodik je odgovorio da je i to “pokazatelj demokratije”, pa je dodao da i u njegovoj stranci ima onih koji ne podržavaju Vučićevu politiku.

“Ali, za razliku od drugih, ja razumijem šta znači dizati državu koja je bila zapuštena i što se tiče mog odnosa sa Vučićem, on je nedodirljiv i imamo odličnu saradnju”, naglasio je Dodik.

Nenad Stevandić, predsjednik stranke Ujedinjena Srpska, koja je u koaliciji sa Dodikom, za RSE je rekao da oni “podržavaju Vučića”.

“Učestvujemo u maksimalnom obimu, smatrajući da za Srbiju suštinski nema druge osobe koja bi mogla da poveže sve konce međunarodne politike, problema na Kosovu, Republike Srpske, Balkana, i da bi sve drugo bilo veliki rizik”, kazao je Stevandić.

Istovremeno, zvaničnu podršku Ivici Dačiću su u RS pružile Socijalistička partija (SP) i Narodna partija Srpske (NPS), dvije stranke koje koaliraju sa Dodikovim SNSD-om.

Socijalisti Petra Đokića, tradicionalno pružaju podršku Dačiću i SPS-u, sa kojima od 2009. imaju sporazum o saradnji.

Lider SP, koji je od nedavno na američkoj “crnoj listi”, držao je govor na centralnoj konvenciji ove partije u Beogradu 26. novembra.

Darko Banjac, poslanik u Narodnoj skupštini RS i njegov NPS, pružili su podršku listi “Ivica Dačić – premijer Srbije”, kako je Banjac objavio na Instagramu.

Ove dvije partije od marta prošle godine zvanično sarađuju.

Opozicija u RS je, uglavnom, na strani Vučića.

Milan Miličević, predsjednik Srpske demokratske stranke (SDS), rekao je za RSE da njegova stranka nije donosila zvaničnu odluku o tome koga će podržati na izborima, ali da Vučić ima njegovu podršku.

“Ne postoji nijedan razlog da se ne podrži ono što Aleksandar Vučić i njegova Vlada čini za Republiku Srbiju i za Republiku Srpsku, to su vidljivi rezultati na mnogo polja, od ekonomskog do socijalnog, ulaganja u infrastrukturu, otvaranja novih radnih mjesta”, kazao je Miličević.

Bilbord Vučićeve liste u Srebrenici, istok BiH, 9. decembar 2023.
Bilbord Vučićeve liste u Srebrenici, istok BiH, 9. decembar 2023.

Što se tiče podrške Dačiću koju pružaju, kako ih je on nazvao, “satelitske partije Milorada Dodika”, Miličević ocjenjuje da one ne rade ništa bez znanja lidera najveće partije u koaliciji.

“To je jedna, opet kažem, dvolična strategija, koju on vodi na sve strane, da bi ne lično, ne direktno, nego indirektno, preko Banjca, preko Stevandića ili nekog drugog”, izjavio je predsjednik najveće opozicione partije u RS.

Potpredsjednik Partije demokratskog progresa (PDP), Draško Stanivuković, objavio je na Instagramu 6. decembra fotografiju sa Milošem Vučevićem, predsjednikom Srpske napredne stranke.

Oslovljavajući Vučevića kao potpredsjednika Vlade Srbije i ministra odbrane, Stanivuković je naveo da je “ozbiljna politika mira i stabilnosti” koju vode Vučić, Vlada Srbije i Vučević “jedini garant da Srbija neće stati i da će ići uvijek prema naprijed, a sa njom i naša Republika Srpska”.

Jedini opozicionar, koji je od ranije poznat po stavovima da ne želi da podržava bilo koga na izborima u Srbiji, je predsjednik Pokreta “Za pravdu i red” i poslanik u NSRS, Nebojša Vukanović.

On za RSE poručuje da “građani RS ne trebaju da odlučuju ko će biti vlast u Srbiji”, te da opozicija urušava svoj ugled pružanjem podrške Vučiću.

Za Dačića kaže da se radi o političkom “makijavelisti”.

“[Dačić] računa sa ove strane Drine na mnoge glasove, kako SNS bez njega ne bi imao 50%, i kako bi mogao da trguje i ucjenjuje da dobije ono što u ovom trenutku interesuje Dačića, a to je da on bude predsjednik Vlade”, smatra Vukanović.

Ima li prostora za Dačića u RS?

Politička analitičarka iz Banjaluke, Tanja Topić očekuje da će se “brak iz interesa” Dodika i Vučića održati i u ovoj kampanji, te da će partije iz RS pružiti podršku Vučiću “u smislu mobilizacije” za glasanje na parlamentarnim izborima.

Ipak, ona za RSE ocjenjuje da pojava bilborda sa Dačićevim likom znači da se glasačko tijelo u RS dijeli na više političkih opcija iz Srbije.

“Što je zapravo posljedica narušenih odnosa između SNSD-a i SNS-a u Srbiji, odnosno odnosa između Milorada Dodika i Aleksandra Vučića. Više nije ona jednoglasna, uniforma podrška koja je išla prema Vučiću, već se traži neka vrsta alternative među drugim akterima u Srbiji”, kazala je ona.

Predizborni bilbord sa likom Ivice Dačića u Doboju, BiH, 4. decembar 2023.
Predizborni bilbord sa likom Ivice Dačića u Doboju, BiH, 4. decembar 2023.

Topić ističe da je vladajućim opcijama u RS i Srbiji bitna međusobna podrška da ne bi izgubili “političko tlo pod nogama”.

“Podrška od strane SNSD-a prema Aleksandru Vučiću, ona se smatra podrškom koja je nabildana patriotskim mišićima, i koja u patriotski orijentisanom dijelu glasača može donijeti samo neku vrstu pozitivnih rezultata”, smatra Topić.

Ona podsjeća da ovakva “pragmatična politička prijateljstva vrlo brzo iščeznu u slučaju poraza”, te podsjeća na raniju bliskost nekadašnjeg predsjednika Srbije, Borisa Tadića, sa Dodikom.

Prema njoj, opozicija u RS većinom nastoji da se ne zamjeri Vučiću.

“Političke partije iz RS su uvijek nastojale imati tu vrstu blagoslova od onih koji dominantno vladaju u Srbiji, jer je uvijek vladala premisa da ne možete biti na vlasti u RS ako niste dobili saglasnost Beograda”, istakla je Topić.

SPS “pokazuje snagu”

U novosadskom Centru za regionalizam, ocjenjuju da SPS širenjem kampanje na BiH želi da pokaže svoju snagu, i “vrijednost SPS-a mimo koalicije” sa Vučićevim naprednjacima.

“[Dačić želi] da na taj način pošalje poruku SNS-u da on ima prije svega, što je pokazao i ranije, koalicioni potencijal, da može da bude dobar partner u nekoj budućoj vlasti, ali i da može da pravi neke druge kombinacije”, izjavio je za RSE Aleksandar Popov, direktor Centra.

On ističe i da Dačićeva kampanja smeta SNS-u, jer je na prošlim izborima pokazao da je sposoban da uzme dio glasova na koje su oni računali, a sličnom ishodu se i sada nadaju.

“Prijetila je opasnost SPS-u, da će se utopiti u SNS ovom dugotrajnom koalicijom, međutim dešava se suprotno, on oduzima glasove SNS-u, tim prije što on iako je koalicioni partner koji učestvuje u svemu, međutim on je van vidokruga dobrom dijelu birača koji polako postaju nezadovoljni onim što se dešava u društvu u Srbiji”, smatra Popov.

Iako bi se, kako navodi Popov, Vučić “odavno rado riješio SPS-a”, on očekuje da će uprkos trzavicama u kampanji, nadvladati politički pragmatizam, te da će okosnicu nove vlasti ponovo činiti Vučićeva i Dačićeva partija.

Šta se dešavalo u BiH uoči prošlih izbora u Srbiji?

Tokom februara prošle godine, uoči izbora u Srbiji, u Srebrenici na istoku BiH, građani su u bivšoj veterinarskoj stanici popunjavali obrasce za dobijanje državljanstva Srbije, što je za RSE potvrdio načelnik ove opštine, Mladen Grujičić.

Načelnik Srebrenice je tada izjavio da su u ovo mjesto sa istim ciljem dolazili ljudi iz više okolnih gradova.

Nije poznato ko je organizovao primanje prijava, ni koliko je državljanstava stečeno ovim putem. Uoči ovih izbora, nije bilo sličnih događaja.

Zahtjev za državljanstvo Srbije se podnosi u policijskoj stanici u mjestu prebivališta ili preko diplomatsko-konzularnog predstavništva zemlje u inostranstvu.

BiH i Srbija od 2003. imaju ugovor o dvojnom državljanstvu.

Da bi osoba iz BiH dobila državljanstvo Srbije, mora da ima prijavljen boravak najmanje tri godine na teritoriji te zemlje, odnosno najmanje godinu dana ako je u braku sa srpskim državljaninom.

Jedan od uslova je i da osoba nije osuđivana za krivična djela sa propisanom kaznom zatvora dužom od tri godine, da joj nije izrečena mjera protjerivanja, te da se iz njenog ponašanja može zaključiti da će poštovati pravni poredak Srbije.

Prošle godine su birači u BiH mogli glasati na 15 lokacija. Ove godine su dodata četiri glasačka mjesta – u Mrkonjić Gradu, Palama, Novom Goraždu, te jedno dodatno u Bijeljini.

Piše: GOran Katić / RFE

Reklamni prostor

Ovdje može biti vaša reklama. animacija / logo / tekst

Posljednje vijesti