Rusi šire lažne vijesti o zdravlju, Kinezi pokušavaju da poprave imidž

A worker walks past billboards on the construction site of a new Covid-19 Hospital for patients infected with the novel coronavirus, outside Moscow, on April 1, 2020, as the city is under lockdown in order to stop the spread of the COVID-19 outbreak. (Photo by Vasily MAXIMOV / AFP) (Photo by VASILY MAXIMOV/AFP via Getty Images)

Posebno telo Evropske unije (EU) koje se bavi dezinformacijama (EU Stratcom Task Force) upozorava da će se u medijima na Zapadnom Balkanu nastaviti sa “negativnim narativima koji doprinose u postavkama o razumevanju odnosa između EU i regiona”.

Eksperti koji rade u strateškim komunikacijama zaključuju da je pandemija COVID-19 dominirala u informativnom prostoru medija u regionu, “i kada su bile u pitanju činjenične informacije kao i dezinformacije”.

U internom izveštaju ovog tela, a u koji Radio Slobodna Evropa (RSE) ima uvid, stoji da je činjenično izveštavanje o dolasku pomoći EU “služilo kao kao protivteža anti-negativnim narativima oko EU širom regiona”.

U najnovijoj analizi stoji da su i mediji u Srbiji i Bosni i Hercegovini činjenično izveštavali o evropskoj pomoći, “uprkos snažnom prisustvu pro-kineskog i u malo manjoj meri pro ruskog narativa u Srbiji”.

SPC, Crna Gora i dezinformacije

Briselski eksperti koji se bave dezinformacijama, u slučaju Crne Gore, očekuju da se nastavi sa kontroverzom oko uloge Srpske pravoslavne crkve. Ova tema, prema briselskim stručnjacima, “privlači elemente dezinformacija”.

Podvlači se da su vlade Crne Gore i Severne Makedonije optužene u medijima da su koristile ograničenja koja se odnose na korona virus da bi podrivale pravoslavnu crkvu.

“Napeti odnosi između Crne Gore i Srbije takođe se očigledno predstavljaju u informativnom sadržaju koji je vezan za pandemiju”, stoji u izveštaju.

Lažne vesti o zdravlju

Interni izveštaj ponavlja da zvanični ruski izvori i državni mediji i dalje vode koordiniranu kampanju s dvostrukim ciljem: potkopavanje EU i njene reakcije u toku krize, kao i sejanje zabune u vezi sa posledicama zaraze COVID-19 na zdravlje.

Dezinformacije podržane od strane Kremlja, oko korona virusa i dalje se šire u društvenim medijima, čak i ako su u suprotnosti sa zvaničnim uputstvima Svetske zdravstvene organizacije, kao i politikama sadržaja društvenih medija.

“Potencijalna šteta ocenjuje se velikom, jer je dokazano da teorije zavere i lažne zdravstvene informacije negativno utiču na zdravstveno ponašanje”, stoji u zaključicma ekperata o dezinformacijama.

Pro-ruska propaganda cilja kako publiku unutar EU tako i van njenih granica, uključujući i Zapadni Balkan.

Evropska unija se prikazuje kao “neučinkovita, podeljena i cinična u svom odgovoru na COVID-19”.

Kao takva, stoji u izveštaju, pandemija COVID-19 više puta se predstavlja kao dovođenje “smrti Šengena” i predstojećeg kolapsa EU.

Kina i dezinformacije

Poseban prostor se ovaj put posvećuje Kini, za koju se u dokumentu tvrdi da nastavlja da vodi globalnu kampanju dezinformacija kako bi odbacila krivicu za izbijanje pandemije i poboljšala svoj međunarodni imidž.

S tim u vezi se spominje da kineski izvori upotrebljavaju otvorene i tajne taktike. Za razliku od posledica pro-kremiljinske propagane, štetu kineskih dezinformacija ocenjuju “srednjom”. Prema njihovom mišljenju, veći deo dezinformacijskih napora iz Kine, je bio pod oštrim nadzorom u međunarodnim medijima.

“Međutim, ankete u pojedinim zemljama pokazuju da se Kina smatra korisnijom u borbi protiv pandemije nego EU”, stoji u izveštaju.

U ovom sklopu se u dokumentu spominje da je Centar za digitalnu forenziku otkrio srpsku provladinu bot mrežu hvaleći kinesku pomoć i srpsko-kinesko prijateljstvo na Tviteru.

“Opasnost” od 5G

Teorije zavere oko mreže 5G “pronašle su plodno tlo na Zapadnom Balkanu”, stoji u internom dokumentu EUvsDisinfo gde se podvlači da su na društvenim medijima i na internet portalima rasprostranjene dezinformacije da su 5G mreže izazvale korona virus.

Kao dokaz koliko je štetan uticaj dezinoformacija, u najnovijem izveštaju se napominje da je upravo zbog teorije zavere o 5G telekomunikacijskim jarbolima koji navodno olakšavaju širenje COVID-19 došlo do vandalizma i zloupotrebe telekomunikacionog osoblja na nekoliko lokacija u Holandiji, Belgiji i Velikoj Britaniji.

Šta je East Stratcom i EUvsDisinfo

East Stratcom je operativna grupa o strateškim komunikacijama koja okuplja eksperte posvećene istraživanju lažnih medijskih sadržaja. Ustanovljen 2015. godine radi boljeg predviđanja, rešavanja i reagovanja na dezinformacijsku kampanju iz Ruske Federacije a koja utiče na EU, njene države članice i zemlje u zajedničkom susedstvu, uključujući i Zapadni Balkan.

Vodeći projekat ovog tela je EUvsDisinfo koji redovno objavljuje izveštaje i analize oko kampanje dezinformacija. Ovaj projekat je formiran s ciljem da se poveća javna svest i razumevanje operacija dezinformacija Kremlja i pomoći građanima u Evropi i van nje, da razviju otpor digitalnim informacijama i manipulaciji medijima.

U izveštajima nakon početka pandemije, posebno se bave očekivanjima od pojačanog prisustva teorija zavere u medijima te njihovom uticaju na politički život.

Izvor: RFE