Zašto EU nameće sankcije Rusiji, a ne smije Izraelu?

Izrael Palestina

Izraelske lobističke mreže igraju veliku ulogu na američkoj sceni, međutim, njihov utjecaj u Briselu, sjedištu evropskih institucija, i dalje je nejasan, premda imaju za cilj ojačati privilegirani status Izraela u Evropskoj uniji, koja odbija poduzeti bilo kakve mjere protiv Izraela uprkos njegovim kršenjima ljudskih prava.

U izvještaju koji je objavio francuski portal Mediapart, izvor iz Evropskog parlamenta navodi da izraelski lobi uživa poseban tretman u odnosu na druge ambasade pri Evropskoj uniji. EP nameće sankcije Rusima, ako se za tim ukaže potreba, ali se ne usuđuje tretirati Izrael na isti način.

Aktivnosti ovog lobija u Evropi nisu javne kao što je to slučaj u SAD-u. EUa je prvi trgovinski partner Izraela, a postepeno mu je davala i poseban status u odlučujućim oblastima, kao što su naučna istraživanja, inovacije i obavještajni rad.

Do prvog stvarnog pozicioniranja izraelskog lobija u Evropi dolazi nakon Druge palestinske infitade 2001. godine. Vezano za to, irski novinar David Cronin kaže: "Izrael je shvatio koliko se pogoršala njegova reputacija zbog nasilnog gušenja palestinskog otpora, pa je pokušao popraviti svoj imidž u očima evropske elite."

Kameleonski lobi

Nakon 15 godina, Tel Aviv je dobio lobističku mrežu, praktično neusporedivu s bilo kojom drugom mrežom lobista. Ovaj lobi je mogao računati na podršku "velikog brata" u SAD-u. Neke od njegovih najvažnijih sastavnica su Transatlantski institut, koji su osnovali Američki židovski odbor, organizacija B'nai B'rith Europe i organizacija Evropski prijatelji Izraela - EFI, osnovana 2006. godine, Evropsko- izraelska organizacija za odnose s javnošću - EIPA, koja funkcionira na način sličan moćnom Američko-izraelskom komitetu za javne odnose - AIPAC.

Osim njihove opće uloge plasiranja vladinih stavova, neke od njih imaju i određene zadatke, poput nevladine organizacije Monitor, koja je osnovana 2002. godine i radi na širenju laži kojima se žele diskreditirati izraelske i palestinske organizacije za ljudska prava u očima evropskih donatora.

Budući da su pravila EU-a o transparentnosti daleko manje stroga nego u SAD-u, teško je s preciznošću izdiferencirati izvore njihovog finansiranja. Međutim, proučavanjem poreznih prijava dobrotvornih organizacija, moguće je utvrditi da izraelske organizacije finansira američka i izraelska desnica i da imaju podršku izraelskih diplomatskih službi.

Jedna od karakteristika značajnog broja ovih lobističkih komponenti je kombiniranje njihove nepokolebljive podrške izraelskoj politici i odbrane interesa jevrejskih zajednica u Evropi. I pored toga, ne može se reći kako su one direktno proistekle iz ovih zajednica. Naprimjer, Evropsko židovsko udruženje - EJA, koje se ponosi time da predstavlja krovnu platformu za jevrejske organizacija na evropskom kontinentu, zapravo uključuje vrlo malo organizacija s pravim lokalnim korijenima.

Privlačnost start-up nacije

Lobi radi na uvođenju svojih snažnih pristalica u Evropski parlament, kao što su konzervativne grupe i Evropska narodna stranka - EPP. Kršćanska cionistička struja, koja uspjeh jevrejske države vidi kao ispunjenje biblijskog proročanstva, ima pristalice u Evropskom parlamentu, mada u manjem broju nego u SAD-u. Oni su okupljeni pod zastavom Evropske koalicije za Izrael - ECI, koja je vatreni pobornik ekstremnih stavova izraelske vlade i njene kontrole nad cijelim Jerusalemom.

Izrael, također, računa i na one koje smatra uporištem protiv islama, naročito iz redova konzervativaca i ekstremnih desničarskih struja kojima se Izrael približava, uprkos njihovim sumnjivim vezama s antisemitizmom. Lobiranje članova EP-a predstavlja sukob interesa, a neki od njih rade istovremeno kao savjetnici evropskih skupina i za izraelsku ambasadu, što nije dozvoljeno.  

Na ekonomskom planu pojedine poslovne ljude privlače prilike za investiranje u Izrael kao u visokotehnološku start-up naciju. Izrael se, također, smatra i važnim uvoznikom evropskog naoružanja i izvoznikom napredne vojne tehnologije, naročito naoružanih bespilotnih letjelica, od kojih su neke testirane u Gazi.

Lobističke grupe koriste kontradikciju između poslovnih interesa evropskih elita i njihove navodne brige za vladavinu prava. Ako bi prevladala vladavina prava, onda bi to donijelo katastrofalne posljedice za Izrael. U 2009. godini zamrzavanje procesa poboljšanja bilateralnih odnosa s Izraelom nakon napada na Gazu doveo je do pada trgovine s EU-om 20,8 posto.

Odgovornost za uništavanje projekata

Međutim, lobi pokreće intenzivnu kampanju za motiviranje evropskih liberala da odvoje ljudska prava od njihovih poslovnih interesa. Među argumentima je bio i taj da će bolji pristup zajedničkom tržištu za izraelsku kompaniju Teva, najvećem svjetskom proizvođaču generičkih lijekova, omogućiti evropskim građanima da kupe jeftinije visokokvalitetne lijekove.

Upućeni izvor navodi da EU troši 300 miliona eura godišnje kako bi ublažila patnje Palestinaca, dok bi, ako Izrael podigne blokadu Gaze, čak i samo djelimično, te ukine ograničenja Zapadnoj obali nestala potreba za plaćanjem pomoći.

Do danas EU ili bilo koja od njenih članica nisu uspjele pozvati Izrael na odgovornost zbog uništavanja projekata koje je finansirala međunarodna zajednica u Palestini, niti nametnuti ovoj državi bilo kakve sankcije. Iako Unija ima ne samo sva sredstva da to i učini, nego i obavezu, u skladu s Rezolucijom 2334 Vijeća sigurnosti Ujedinjenih naroda iz 2016. godine.

Pravna služba Evropske komisije je 18. marta 2017. godine donijela savjetodavno mišljenje o tom pitanju u povjerljivoj bilješci, u kojem se podsjeća na nezakonitost ovog rušenja i traži nametanje sankcija. Držeći se svoje politike da nikada ne ide dalje od faze verbalnog neodobravanja, EK je ignorirala zaključke ovog dokumenta.  

Borba protiv bojkota u inostranstvu

Ovaj lobi igra veliku ulogu u "delegitimizaciji" međunarodne kampanje bojkota Izraela - BDS. Tako je izraelska Vlada 2017. godine osnovala fond od 72 miliona dolara, koji se dijelom finansira iz privatnih doprinosa, u cilju borbe protiv bojkota u inostranstvu. Lobi radi na podsjećanju Evropljana na holokaust i prijeti bilo kojoj strani koja bojkotira Izrael antisemitizmom. Uspijeva čak i izmijeniti zakone na ovoj osnovi, čime se dopušta otkazivanje desetaka festivala solidarnosti s Palestincima.

Autori ovog istraživanja postavljaju pitanje: "Može li se efikasnost stranih glasnika Vlade Benjamina Netanyahua u osiguravanju aktivne podrške SAD-u i pasivnosti Evrope jednog dana okrenuti protiv njega? Sada je siguran u nekažnjivost i kreće se bez ikakvih smetnji, što daje nove poticaje doseljeničkim naseljima i jača etničku prirodu države, a to još više ide na štetu reputacije Izraela, uključujući i jevrejske zajednice u svijetu."

U februaru 2017. godine šef Evropsko-izraelske organizacije za odnose s javnošću - EIPA izrazio je zabrinutost zbog glasanja izraelskog Parlamenta u korist zakona koji bi legalizirao krađu palestinske imovine. "Kada se ovakve stvari dešavaju, to poništava veliki dio našeg dobrog rada na predstavljanju Izraela u najboljem mogućem svjetlu u institucijama EU-a", pojasnio je.

IZVOR: Agencije, AJB

 

Facebook stranica

Najčitanije

Vidiportal intro

Slikom kroz BiH