Smjena Vlade Tuzlanskog kantona na čelu s premijerom Begom Gutićem izvršena je protivno ...
Političari u BiH svako malo se potrude ukazati koliko je krhak mir koji im je prije 22 godine donio ...
Pripadnici Ministarstva unutrašnjih poslova Tuzlanskog kantona (MUP TK) zaprimili su prijavu ...
Američka kompanija Coca-Cola iskazala je gubitak u četvrtom kvartalu 2017. zbog rasta iznosa ...
Na današnjoj sjednici Skupštine Tuzlanskog kantona izglasana je smjena kantonalne ...

bekoomega01122017

Putin u Banjaluci?

Dodik Putin

Izvještaj demokrata u senatskom komitetu za spoljnu politiku ova zapažanja o ruskom štetnom uticaju u Bosni i Hercegovini stavlja u širi kontekst ruskog uticaja u Srbiji.

Piše: Kemal Kurspahić/Radio Slobodna Evropa

Kad je osoblje američkog senatskog komiteta za spoljnu politiku u julu prošle godine, u pripremi nedavno objavljenog izvještaja o „Putinovom asimetričnom napadu na demokratiju u Rusiji i Evropi“, posjetilo Banjaluku u izvještaju su zabilježili i sljedeće zapažanje: „Ruski uticaj u Banjaluci, de fakto sjedištu Republike Srpske, je sveprisutan – kiosci u centru grada puni su majica, šolja za kafu i ostalih suvenira koji veličaju Rusku Federaciju i Vladimira Putina.“

U izvještaju se, naravno, navode i šire političke dimenzije „ruskog malignog uticaja“ u Bosni i Hercegovini: zapaža se kako se Putin više puta sastajao s predsjednikom Republike Srpske Miloradom Dodikom, iako on ne predstavlja državu Bosnu i Hercegovinu, a nikad s najvišim državnim predstavnicima.

To se u izvještaju – koji je podnijelo demokratsko osoblje spoljnopolitičkog komiteta Senata – ocjenjuje kao kršenje diplomatskog protokola koje pokazuje ko je ruski poželjni partner u Bosni i Hercegovini.

Izvještaj ne ostavlja prostora za sumnju o kakvim se interesima i partnerstvu radi: na Republiku Srpsku i njenog vođu računa se kao na oslonac u ruskom protivljenju približavanju Bosne i Hercegovine NATO-u. Ta dinamika uveliko je već na sceni. Pokazuje se u već rutinskom odbijanju Rusije da, kao članica Savjeta za implementaciju mira, podrži euroatlantske perspektive Bosne i Hercegovine. Više puta ponovljeni zvanični ruski stav je kako „euroatlantske integracije“ nisu jedina alternative bosanskohercegovačke budućnosti.

Dodik je i praktično demonstrirao kapacitet da, u otvorenom nepoštovanju i kršenju ustavnih normi, igra tu ulogu „trojanskog konja“ u ruskom protivljenju približavanju bosanske države NATO-u: organi Republike Srpske odbijaju knjiženje vojne imovine na njenoj teritoriji na državu kao jedan od uslova za aktiviranje Akcionog plana za članstvo Bosne i Hercegovine u zapadnom vojnom savezu a entitetski parlament je – prisvajajući ovlaštenja koja mu po Ustavu ne pripadaju – proglasio rezoluciju o vojnoj neutralnosti koja praktično znači i odbijanje članstva u NATO-u.

Izvještaj demokrata u senatskom komitetu za spoljnu politiku ova zapažanja o ruskom štetnom uticaju u Bosni i Hercegovini stavlja u širi kontekst ruskog uticaja u Srbiji.

„Ruski maligni uticaj u Republici Srbiji manifestuje se u kulturnim vezama, propagandi, energiji i sve raširenijim odnosima u oblasti odbrane. Moskva takođe potcrtava duboke korjene tih odnosa kroz pravoslavnu crkvu i zajedničku slavensku kulturu. Taj narativ je pažljivo kultivisan godinama tako da kampanja dezinformacija ruske vlade nalazi plodno tlo među stanovništvom Srbije“ – kaže se u izvještaju.

Proruskim raspoloženjima u većem dijelu srbijanske javnosti doprinosi i rusko protivljenje priznavanju Kosova kao nezavisne države i ruski veto kojim je spriječeno izglasavanje rezolucije o genocidu u Srebrenici u Savjetu bezbjednosti Ujedinjenih nacija. To pothranjuje narativ o specijalnim vezama Srbije i Rusije: Zapad i NATO su nas bombardovali – Rusija se brine o našim interesima. Pri tome se medijski i politički pothranjuje potpuni zaborav o razlogu NATO intervencije: pokušaju masovnog progona albanskog stanovništva Kosova.

Senatski analitički tim navodi i nalaze Stejt departmenta o tome kako je „broj medija i nevladinih organizacija koje su proruski orijentisane porastao od desetine do više od stotinu posljednjih godina“ a navode se i nalazi ispitivanja javnosti po kojima 42 posto građana Srbije vidi Rusiju kao partnera koji najviše podržava Srbiju, 14 posto njih kaže da je to Evropska Unija a 12 posto da je to Kina.

Tome – kako se ističe u izvještaju osoblja senatskog komiteta – svakako doprinosi i angažman redakcije za Srbiju ruske agencije Sputnjik: njene informativne usluge besplatno koristi 20 radio stanica u Srbiji. Kao primjer proruske i antizapadne propagande izvještaj navodi članke Sputnjika o tome kako Albanci pripremaju pogrom nad srpskom manjinom na Kosovu pod okriljem Zapada i kako Zapad proizvodi nestabilnost na Balkanu kao opravdanje za planiranu invaziju.

Ovaj dokument upućuje i na moguće novo razumijevanje jednog „diplomatskog incidenta“ u oktobru prošle godine u Beogradu. Tada je, naime, zamjenik pomoćnika državnog sekretara Hojt Brajan Ji (Hoyt Brian Yee), na ekonomskom samitu, govoreći o tome kako zemlje-kandidatkinje za članstvo u Evropskoj Uniji moraju jasno pokazati to opredjeljenje i aludirajući na bliskost Srbije i Rusije, bez uvijanja upozorio: „Ne možete sjediti na dvije stotice u isto vrijeme, posebno kada su one toliko udaljene jedna od druge“.

Autori izvještaja zapažaju kako su reagovanja u Srbiji pokazala koliko su duboke napetosti i neslaganja u vezi s evropskom orijentacijom: jedni su omalovažavali Jia kao „ostatak bivše administracije“; drugi potcjenjivali njegov diplomatski rang „zamjenika pomoćnika“; treći su – poput ministra odbrane Vulina – insistirali kako će „Srbija izabrati svoj put bez obzira na to šta žele velike sile“.

U međuvremenu je Ji zaista postao bivši zamjenik sekretara ali senatski izvještaj potvrđuje njegovo upozorenje: Evropska Unija od svojih članica, pa i od zemalja-kandidatkinja za članstvo, očekuje da provode zajedničku spoljnu politiku uključujući i sankcije protiv Rusije. Na toj tački i Srbija će se suočiti sa sudbinskom odlukom kako da sadašnju poziciju, i Rusija-i Evropa, zamijeni jasnim izborom: ili Rusija-ili Evropa.

Kemal Kurspahić je vodeći urednik lanca nedjeljnih listova "The Connection Newspapers", osnivač je i predsjednik Instituta za medije u demokratiji, sa sjedištem u Washingtonu. Bio je glavni urednik "Oslobođenja" u Sarajevu od 1988. do 1994.

Novosti

   Armensa01

Sport

Kolumne

Ovdjemozebitireklama

Lifestyle

Ovdjemozebitireklama

Svijet i region

Facebook stranica

Vidiportal intro

Slikom kroz BiH